Sei in: » Bidda »

Zrofolliu

Su nomini iat depi lompi, segundu su Bonu, de su gregu-bizantinu Zoros ( forti) e feod (matta de paui). Po su canonigu Spanu, lompit, invecias,de sciaraph (logu abruxiau). Atras bideas de is studiosus, una meda bella, fait lompi custu nomini de su gregu charfaillon (su tzarfaliu)).

Su zrofolliesu Giuanni Batista Erdas in su libru Sardinnia, at scritu ca “Zerfaliu o Zerfaliu, segundu una etimologia greca, de origini semitica, bolit narri logu de vasellamini fini, kunfermau de is fatus”.

Zrofolliu, in sa provintzia de Aristanis, tenit un logu paris chi si stèrridit po 15,5 Kmq., intra de gregori e bennaxi, in sa regioni storica de su Campidanu Majori e lacanadat cun Sabarussa, Paui, Biddanoa Truschedu, Ollasta e Simaghis. Su Tirsu signadat is lacanas cun Ollasta e Biddanoa.

Su logu innui est posta sa bidda fait pentzai ca at tentu parti in totus is fainas de sa storia antiga e moderna de s’isola. Sa presentzia de nuraghis giat sa possibilidadi de atestai sa presentzia de meda grupus organizaus giai in sa storia antiga sarda. Asuta de sa dominatzioni romana iat fatu parti de su logu innui si prantadat su trigu po Roma. Sighendi su frumini Tirsu si podiat arribai a Forum Traiani, innui fiant is sodraus imperialis. Arregodu pisanu-genovesu est s’arcu a punta acutza e asuba ddu est su campanibi a vela de su seculu XI, parti de un fàbricu antigu. Su campanibi est arrimau a sa cresia de su XV seculu chi in orìgini teniat sa forma a cruxi latina e cun d una navata sceti e absidi rettangolari. Sa cresia de Santu Giuanni est de su XIII seculu, fata totu in pedra basaltica e arenaria, est in sa strada andendi a Simaghis e acanta ddu est su campusantu, aintru de is murus de sa bidda. Ddu i funti arrastus de ammanniamentus, specia in su prospetu de fronti, tenit a fiancu contrafortis mannus meda.

In sa bidda non ddu i funti industrias ma sceti calincuna butega de maistu de linna, de edilìtzia e de cumèrciu. Is atividadis prus importantis abarrant oi puru sa pastoritzia e sa messaritzia cun s’oia, su lori e de agrùminis. Un tempus is bingias fiant medas e si fadiadat una cranaccia meda bella.

Intra de is monumentos de signalai sa cresia de Santu Giuanni, su campanibi a vela e sa cresia parrocchiali. Meda importanti funti is nuraghis spaniaus in totu su logu, su prus mannu est su Nuragh’e Mesu. Est un nuraghe mesu arrutu, in mesu de una baddi manna acanta de su altipianu de s’ altu Aristanis. Una tumba de gigantis est stetia agatada de pagu in locali dadi Bau Craba. Monumentu de pagu valori artisticu, ma meda importanti poi is zrofolliesus est cussu poi s arrutus in totus is guerra, fatu in is annus setanta e postu in sa strada principali.

 

*ulterioni informazioni si possono trovare su " Memorias Zerfaliu Storie in.... Comune dal 1997 al 2008" di Antonello Piras, Monumenti Megalitici nel territorio di Zerfaliu, Dizionario Storico Geografico della Sardegna edizioni Delfino